Senet borca itiraz davası, icra hukuku, alacaklıların hakları, borçluların hak ve yükümlülüklerini düzenleyen ve bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle alacaklının kullanabileceği icrai yolları düzenleyen bir hukuk dalıdır. Günümüzde herkes bir şekilde icra dosyasının tarafı haline gelebilmektedir. Kimi ödemediği hgs den , unuttuğu elektrik su faturası borcundan kimi gerçekten senet borcundan kimi ticari alacağından dolayı icra takibi ile karşı karşıya kalmaktadır.
İnsanların büyük bir kısmı birine borç verdiği bir şey olduğundan alacağını garanti altına almak için senet istemekte kişilerde ödeyince geri alırım senedimi düşüncesiyle işleri hallolsun diye senetleri düşünmeden imzalamaktadır. Senetlerle ilgili olarak bazı hususların senet üzerinde yazılmamış olması senedin geçerliliği noktasında problemlerde yaratabilmektedir. O nedenle senedin hangi hususları içermesi gerektiğinin bilinmesi kişiler için önem taşımaktadır. Zira senedi boş olarak vermeniz durumunda senede ilişkin olarak sizin senedi verme amacınız dışında senedin doldurulması durumu söz konusu olabilmekte ve senetle ilgili sahtecilik davaları da söz konusu olabilmektedir. Ya da siz sadece 10.000 tl yazmış iken karşı taraf bir 0 daha ekleyerek senedinizi 100.000 TL’ye çıkartmış durumda olabilmektedir.
İşte bu tarz durumlarda borçlunun başvurabileceği en etkili yol borca itiraz davasıdır. Borca hangi sebeplerle itiraz ettiğinizi bildirmeniz gerekmekle beraber, rızanızın hilafına doldurulmuş bir senetse buna ilişkin olarak delillerinizi sunup o şekilde de davanızı açılmasında yarar vardır.
Kambiyo Senetleri Nelerden oluşmaktadır?
Poliçe, bono ve çek kıymetli evraklar olup, belirli bir bedelin ödeneceğini taahhüt eden ve belirli şekil şartlarına bağlı olan kambiyo senetleridir.
- Poliçe, bir kişinin başka bir kişiye belli bir bedeli üçüncü bir kişiye ödemesini emrettiği senettir.
- Bono, borçlunun kendi adına düzenlediği ve belirli bir vadede borcunu ödeyeceğini taahhüt ettiği senettir.
- Çek, daha çok ödeme aracı olarak kullanılır ve bankacılık işlemlerinde yer alır.
Bu senet türleri sadece ticari hayatta değil, kişisel borç ilişkilerinde de kullanılmaktadır.
İcra Takibinde Kambiyo Senedi Nasıl Kullanılmaktadır?
Kambiyo senetlerine dayalı olarak yapılan icra takipleri, ilamsız takip yoluyla başlatılmaktadır. Yani senedi dayanak belge olarak koyarak herhangi bir mahkemedan karar almaya gerek olmaksızın alacaklının doğrudan icra müdürlüğünde icra takibi başlatması için yeterlidir.
İcra takibinde takip süreci şu şekilde işlemektedir:
- Alacaklı, elindeki kambiyo senedine dayalı olarak icra takibini hazırlayarak icra dairesine evrakları ile gitmektedir.
- İcra dairesi bu takip belgelerine istinaden borçluya ödeme emri göndermektedir.
- Borçlu, belirli bir sürede bu borca itiraz etmezse, takip kesinleşmektedir.
İşte bu noktada, borçlu gerçekten borçlu değilse ya da senette usulsüzlük varsa borca itiraz hakkını kullanması gerekmektedir. Bu durumlarında belirli süreler içerisinde yapılması gerekmekte olup, süreler geçirildikten sonra ancak borçlu olarak menfi tespit davası açmanız durumu söz konusu olacaktır.
Senet İtiraz Davası Nedir?
Senede itiraz davası, borçlunun kendisine gönderilen ödeme emrine karşı, borcun haksız olduğunu iddia ederek açtığı davadır. Bu dava sayesinde borçlunun hakkı korunur ve icra işlemi durdurulabilir.
Senet itirazı:
- Borcun varlığına
- Senedin sahteliğine
- Senetteki bedelin gerçeği yansıtmamasına dayanabilir.
Genel itirazdan farklı olarak, kambiyo senetlerinde itiraz süresi ve yöntemi çok daha sıkıdır. Bu nedenle elinize kambiyo senetlerinden brine dayalı olarak bir takip geldiği zaman eğer borçlu olmadığınızı biliyorsanız derhal bir avukattan hukuki bir destek alın ki geç kalmayın. Bu tarz durumların bazılarında imzalar taklit edilmekte olup, onun içinde ayrıca Savcılık makamına bir suç duyurusunda bulunulmasında fayda vardır.
Kambiyo Senetlerinde Borca İtiraz Davası Nedir?
Kambiyo senetlerinde borca itiraz davası, ödeme emrine karşı beş gün içinde açılması gereken özel bir dava türü olup, bu davalar kıymetli evraktan kaynaklandığı için asliye ticaret mahkemelerinde dava açılması gereken davalardır. Bu nedenle de öncelikle arabuluculuk kurumuna başvuru gereklidir.
Davanın temel unsurları şunlardır:
- Dava dilekçesinde hangi hususlara ilişkin itirazınızın olduğu gerekçeleri ayrıntılı belirtilmeli.
- Dilekçeye senet fotokopisi ve varsa yazılı deliller eklenmeli
- Davanın açmanın süresi çok kısa olup, bu süreyi kaçırmanız durumunda borç kesinleşmektedir.
Borca İtirazın Hukuki Sonuçları
Borca itiraz davası açıldığında, mahkeme icra işlemlerini geçici olarak durdurabilmektedir.Ancak buna ilişkin olarakta borcun durdurulması için talepte bulunmanız gereklidir. Bu durum, borçlunun mağduriyet yaşamasının önüne geçmektedir. Eğer borca itiraz davanız mahkemece haklı görülerek dava kabul edilirse, alacak ortadan kalktığı için icra takibi tamamen sona erer. Ancak borca itirazınız mahkeme tarafından kabul edilmeyerek reddedilirse, alacaklı haciz işlemlerine kaldığı yerden devam edebilmektedir.
Yetkili ve Görevli Mahkeme
Bu tür borca itiraz davaları, borca konu olan senedin düzenlendiği yer veya borçlunun yerleşim yerinin bağlı olduğu asliye ticaret mahkemesi tarafından görülmektedir. Dikkat edilmesi gereken bir diğer husus da yetki itirazıdır. Eğer kambiyo senedine dair olan icra takibi yetkisiz bir icra dairesinden yapılmışsa, yani senedin düzenlendiği yer ya da borçlunun ikametinin bağlı bulunduğu yerden farklı bir yer ise borçlu buna da ayrıca itiraz edebilmektedir.
Borca İtiraz Davasında hangi Deliller ve Belgeler sunulmaktadır ?
Borca itiraz davası açarken aşağıdaki belgelerin dava dilekçenizin ekinde sunulması önemlidir:
- Senedin aslının ya da fotokopisinin sunulması
- Varsa borcu ödemeye dair dekontlar
- Tanık beyanları ve yazılı sözleşmeler
- Uzman görüşü ve bilirkişi raporu
Bu belgeler olmadan dava açmak, genellikle davanın reddine neden olmakta olup, dosyanızı çok iyi bir şekilde düzenleyip sunmanız davayı kazanmanızın anahtarıdır.
İtirazın Reddi ve İtirazın Kabulü
Eğer borca itiraz için açmış olduğunuz davanızı mahkeme borçlunun yani sizin iddialarını yerinde bulursa, dava kabul edilip takibin iptaline karar verilmektedir. Ancak tarafınızdan sunulan delil yetersizse ya da borcun gerçekten olduğuna mahkeme yaptığı araştırmalar neticesinde karar verirse tarafınızca açılan dava reddedilmektedir. Bu durumda hakkınızdaki takip kesinleşir ve borçlunun yani sizin mal varlığınıza haciz konulabilir.
Karşı Dava ve İstirdat Davası
Bazen borçlu, haksız şekilde kendisinden tahsil edilen parayı geri almak için istirdat davası açmak zorunda kalabilmektedir. Bu dava, icra işlemi doğrultusunda borçlu tarafından ödeme yapılmasından sonra gündeme gelmekte ve borçlu tarafından fazla ödenen tutarın iadesini talep edilmektedir.
Zamanaşımı ve Süreler
Kambiyo senetlerinde genel zamanaşımı süresi 3 yıldır. Ancak bazı durumlarda bu süre daha kısa olabilir. Örneğin:
- Bonoda 3 yıl
- Poliçede 3 yıl
- Çekte 6 ay
Zamanaşımı süresi dolan senet için icra takibi başlatılamaz.
