Dolandırıcılık suçu cezası davası, dolandırıcılık cezası duruma göre değişmektedir, nitelikle dolandırıcılık cezası ve basit dolandırıcılık cezası farklıdır. Dolandırıcılık suçu cezası konusunda, nitelikli dolandırıcılık ve basit dolandırıcılık mı olduğu çok önem arz etmektedir. Dolandırıcılık suçu, bir kişinin başka bir kişiyi hileli davranışlarla kandırarak onun malvarlığında zarar yaratmasıdır. Bu suç, Türk Ceza Kanunu (TCK) tarafından ciddi bir şekilde cezalandırılmaktadır. Dolandırıcılık sadece basit bir kandırma değil; bilinçli bir şekilde karşı tarafın iradesini etkileyerek çıkar sağlama amacına dayanır.
Hukuk sistemimizde dolandırıcılık suçuna hem basit hem de nitelikli olmak üzere farklı kategorilerde ceza öngörülmüştür.
Dolandırıcılık günümüzde maalesef ki birçok yöntemle gerçekleştirilmekte olup, her geçen gün yeni dolandırıcılık türleri icat edilerek kişiler mağdur edilmektedir. Son zamanlarda aracınıza daha ucuz kasko şirketiyiz bize ödeme yapın, yok paranızı bize yatırın biz onu çoğaltıp size geri ödeyeceğiz ama ödeyemiyoruz bloke var şu kadar para daha gönderin, yok şu iban numarasına para gönderimi yapın diyerek bilişim de kullanılarak birçok yöntemle kişiler mağdur edilmekte ve paralarını geri alamamaktadır.
En son insanlar kartlarını kiralayarak para kazanacaklarını zannedip daha sonrasında bir suç örgütü içerisinde sanılarak haklarında yargılama yapılarak cezalandırılmalarına karar verilmeleri durumu söz konusu olabilmektedir.
Dolandırıcılık suçu Türk Ceza Kanunun ilgili maddesi olan 157. maddesinde temel şekli ile düzenlenmiş olup, daha sonrasında dolandırıcılığın nitelikli haline ilişkin çeşitli düzenlenmeler yapılmıştır.
Öncelikle bu suçun temel haline bakmak gerekmektedir. Ceza Kanununa göre bir suçun oluşması ve kişilerin bu suçtan cezalandırılması için suçun maddi ve manevi unsurlarının bir arada bulunması gerekmektedir. Suçun manevi unsuru suçu işleyen kişinin bu suçun içerisinde bilerek mi bulunduğu ya da bu durumun suç teşkil edip etmeyeceğini tahlil edememe durumunda olup olmadığıyla ilgili bir husustur. Suçun maddi unsuru ise suçun meydana gelmesi için kişinin hangi eylemli davranışlarını gerçekleştirdiği ile ilgili hususların tek tek incelendiği durumları oluşturmaktadır.
DOLANDIRICILIK SUÇU NASIL OLUŞUR?
Türk Ceza Kanunu’nun 157. maddesinde
‘Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir.’ denilerek bu suçun oluşması için gerekli şartlar sıralanmış ve bu suça hangi cezaların verileceği düzenlenmiştir.
Dolandırıcılıktan ceza oluşabilmesi için;
-Hileli davranış sergileyerek birini aldatma kastının olması
– bu hileli davranış nedeniyle karşısındaki kişinin malvarlığında zarar meydana getirmek
-bu hileli davranış ile kendisine ya da başkasına yarar sağlamak
unsurlarının bir arada bulunması gerekmektedir. Yani bir tarafın malvarlığında azalma diğer tarafın malvarlığında artış durumunun getirdiği ve bu durumun hileli davranışlar ile sağlanması durumunun oluşmuş olması gerekmektedir.
Dolandırıcılıktan ne kadar ceza alırım?
Basit dolandırıcılıktan dolayı 1 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5000 güne kadar adli para cezası verilmekte olduğu kanun kapsamında düzenlenmiştir. Bu durumda daha önce adli sicilinizin olup olmaması kişilerin zararını giderme niyetinizin olup olmaması, dolandırılan şahısların zararını giderdi iseniz bu zararın giderilmesinden dolayı alabileceğiniz indirimler söz konusu olacaktır.
NİTELİKLİ DOLANDIRICILIK:
Dolandırıcılığın bir başka türü de nitelikli halidir. Nitelikli dolandırıcılık suçunda hileli davranışın yanında başkaca durumların kullanılması durumu söz konusudur. İlgili kanun maddesi olan 158. maddede hangi hallerin nitelikli dolandırıcılık suçuna dahil sayılacağı belirtilmiştir.
-Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle,
-Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle,
-Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle,
-Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya
dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle,
-Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,
-Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle,
-Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle,
-Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari
faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında,
-Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan
güvenin kötüye kullanılması suretiyle,
-Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla,
-Sigorta bedelini almak maksadıyla,
-Kişinin, kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle,
-Kamu görevlileriyle ilişkisinin olduğundan, onlar nezdinde hatırı sayıldığından bahisle ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak, başkasından menfaat temin eden kişi,
yapılması durumunda nitelikli dolandırıcılık suçu oluşmaktadır. Bu tarz durumlar toplumumuzda oldukça fazlasıyla yaşanmaktadır. Kişiler fazla kredi almak için yanıltıcı beyanlarda bulunmakta farklı dökümanlar sunmakta ya da içeride adamlarının olduğunu ima ederek şu kadar para verirlerse işlerinin halledileceğine dair inanç oluşturularak mağdur edilmektedir. Bu tarz durumların hepsinde nitelikli dolandırıcılık suçu oluşmaktadırç
Nitelikli dolandırıcılıkta ne ceza alırım?
Bu suçun işlenmesi durumunda kişiler üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına karar verilmesi ile birlikte bazı hallerdehapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamayacağı bazı özel durumlar için ayrıca düzenlenmiş durumdadır.
Nitelikli dolandırıcılık kişi birden fazla kişi ile işlenirse ceza miktarı artar mı?
Evet bu suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında; suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde verilecek ceza bir kat artırılarak kişiler hakkında ceza verilir.
Ayrıca dolandırıcılıkta daha az cezayı gerektiren hal olarak TCK’nın 159.maddesinde; ‘Dolandırıcılığın, bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi halinde, şikayet üzerine, altı aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.’ denilmek suretiyle bu durumun şikayete tabi olduğu ve ceza sınırının daha az olduğuna dair bir düzenleme de söz konusudur.
Basit Dolandırıcılık Suçu ve Cezası
Basit dolandırıcılık, hileli davranışlarla mağdurun ikna edilip maddi çıkar sağlanmasıdır. Örneğin sahte belgelerle para almak, sözde yatırım vaadiyle kandırmak gibi eylemler basit dolandırıcılığa girer.
Basit dolandırıcılığın cezası: 1-5 yıl hapis cezasıdır.
Telefon Dolandırıcılığı Cezası
Telefonla dolandırıcılıkta mağdurlar, sahte savcı, polis veya banka görevlisi gibi tanıtılarak kandırılır.
Telefon dolandırıcılığı cezası:
- Nitelikli dolandırıcılık kapsamında değerlendirilir.
- 3-10 yıl arası hapis cezası uygulanır.
Ayrıca dolandırıcılığın organize işlenmesi halinde cezalar artmaktadır.
Kredi Kartı Dolandırıcılığı Cezası
Kredi kartı bilgilerini ele geçirerek veya sahte kart kullanarak yapılan dolandırıcılık suçları bilişim suçları kapsamında ağır cezalara tabidir.
Kredi kartı dolandırıcılığı cezası:
- 3 yıldan 6 yıla kadar hapis ve para cezasıdır.
İnternet Dolandırıcılığı Cezası
İnternet üzerinden sahte satışlar, sahte siteler kurularak yapılan dolandırıcılıklar bilişim sistemleri kullanılarak işlendiği için cezaları daha ağırdır.
İnternet dolandırıcılığı cezası:
- 3-10 yıl hapis + adli para cezası.
Sosyal Medya Dolandırıcılığı Cezası
Instagram, Facebook gibi platformlarda sahte ürün satışı, sahte bağış kampanyaları veya yatırım vaatleriyle yapılan dolandırıcılıklar da ceza kapsamındadır.
Sosyal medya dolandırıcılığı cezası:
- 3-10 yıl hapis ve para cezası.
Dolandırıcılık Suçunda Hapis Cezası
Dolandırıcılık suçunda hapis cezası genellikle ertelenmez. Ancak mağdurun zararının giderilmesi, failin ilk defa suç işlemesi gibi durumlarda hapis cezası ertelenebilir.
Dolandırıcılık Davası Nasıl Açılır?
- Savcılığa suç duyurusunda bulunulur.
- Savcılık soruşturma açar.
- Yeterli delil varsa dava açılır.
- Ağır ceza mahkemesi (nitelikli suçlar için) ya da asliye ceza mahkemesi yargılamayı yürütür.
Dolandırıcılıkla Suçlanmanın Cezası
Haksız yere dolandırıcılıkla suçlanan kişiler için iftira suçu devreye girer. İftiradan dolayı mağdur olanlar, ayrıca tazminat ve ceza davası açabilir.
Dolandırıcılık ve Tazminat Davası
Dolandırıcılık nedeniyle maddi zarara uğrayan kişiler, ceza davasının yanı sıra tazminat davası da açabilirler.
Organize Dolandırıcılığın Cezası
Bir suç örgütü kapsamında işlenen dolandırıcılık suçlarında ceza daha da ağırlaşır:
- 4 yıldan 12 yıla kadar hapis.
Bilişim Dolandırıcılığı Suçu ve Cezası
Bilişim sistemleri kullanılarak işlenen dolandırıcılık suçlarında ceza daha ağırdır ve 3-10 yıl arası hapis cezası uygulanır.
Tapu Dolandırıcılığı Cezası
Gayrimenkul işlemlerinde sahte belgeler kullanılarak yapılan dolandırıcılık, tapu dolandırıcılığı suçunu oluşturur.
Cezası: 3 yıldan 10 yıla kadar hapis.
Araba Dolandırıcılığı Cezası
İkinci el araç satışlarında sahtecilik yaparak kandırma gibi durumlar araba dolandırıcılığı suçu oluşturur.
Cezası: 1-5 yıl hapis.
Banka Dolandırıcılığı Cezası
Banka işlemlerinde hile ile menfaat sağlanması banka dolandırıcılığına girer.
Cezası: 3-10 yıl arası hapis.
Sigorta Dolandırıcılığı Cezası
Sahte hasar beyanı, sahte poliçe düzenlemek gibi eylemler sigorta dolandırıcılığı kapsamındadır.
Cezası: 2-7 yıl arası hapis.
Dolandırıcılıkta Teşebbüs ve Suçun Tamamlanması
Dolandırıcılığa teşebbüs de cezalandırılır. Ancak teşebbüs halindeyse cezada indirim yapılabilir.
Siber Dolandırıcılar ve Cezaları
Siber suç dolandırıcılığı, özellikle son yıllarda çok artmıştır.
Siber dolandırıcıların cezası: 3-10 yıl hapis.
Dolandırıcılıkta Zamanaşımı Süresi
Dolandırıcılık suçunda ceza davası açma zamanaşımı süresi 8 yıldır.
Şirket Dolandırıcılığı ve Cezaları
Şirket yöneticilerinin ya da çalışanlarının şirketi dolandırmaları da ceza gerektirir.
Cezası: 3 yıldan 10 yıla kadar hapis.
Instagram ve Sosyal Medya Dolandırıcılığı
Sahte kampanya, sahte çekiliş gibi yollarla dolandırıcılık sosyal medya dolandırıcılığı kapsamındadır. Özellikle gençler bu konuda dikkatli olmalıdır.
Para Dolandırıcılığı ve Cezası
Maddi menfaat sağlamak amacıyla yapılan her türlü hileli davranış para dolandırıcılığıdır ve ağır cezalarla karşılık bulur.
Sahtecilik ve Dolandırıcılığın Cezası
Sahte belge düzenleyerek dolandırıcılık yapılırsa hem sahtecilik hem dolandırıcılık suçu oluşur ve ayrı ayrı cezalandırılır.
Dolandırıcılık Kamu Davası ve Şikayet Hakkı
Dolandırıcılık suçu kamu davasına tabidir. Savcılık, şikayet olsun ya da olmasın dava açabilir.
EFT Dolandırıcılığı Cezası
EFT dolandırıcılığı da bilişim suçları kapsamındadır ve cezalar ağırdır.
Dolandırıcılık Suçu ve Ağır Ceza Mahkemesi
Nitelikli dolandırıcılık suçları, ağır ceza mahkemesinde yargılanır.
Dolandırıcılıkta İstinaf ve Temyiz Hakları
Mahkeme kararına karşı istinaf ve temyiz yolları açıktır.
Sonuç: Dolandırıcılık Suçlarına Karşı Haklarınızı Biliyor Musunuz?
Dolandırıcılık suçu ciddi bir suçtur ve ağır cezai sonuçlar doğurur. Hem mağdurların hem de suçla suçlanan kişilerin haklarını doğru şekilde kullanabilmesi için hukuki destek almak büyük önem taşır. Hızlı hareket etmek ve bilinçli adımlar atmak her zaman kazandırır!
Sık Sorulan Sorular
Dolandırıcılık suçu zamanaşımı süresi kaç yıldır?
8 yıl.
Basit dolandırıcılıkta hapis cezası ne kadardır?
1-5 yıl arasında.
Nitelikli dolandırıcılık hangi mahkemede görülür?
Ağır ceza mahkemesinde.
Dolandırıcılıkta tazminat davası açılabilir mi?
Evet, zarar görenler ayrıca maddi tazminat davası açabilir.
Telefonla dolandırıcılıkta ceza ne kadardır?
3-10 yıl hapis cezası.
