Nafaka davası, herkesin aşina olduğu nafaka kelimesi durumu güçlüğe düşecek kişiye temel ihtiyaçları için her ay parasal olarak bağlanan bir ödemedir. Nafaka kelimesinin en çok duyulduğu yer boşanma davaları olarak bilinmektedir. Oysa ki 18 yaşından sonra eğitimine devam eden ve annesi babası ayrılmış bir kız çocuğu babasına dava açarak ondan yardım nafakası talep edebilmekte olduğu gibi, eşlerin ayrı yaşaması durumunda da eş diğer eşten yine yardım nafakası talep edebilmektedir. Ayrıca herkes için alt soy ve üstsoyuna yoksulluğa düşmesi durumu söz konusu ise nafaka verilmesi yükümlülüğü söz konusudur. Boşanma davalarında da ortak çocuk olması durumunda Mahkemede çocuklara nafaka bağlamaktadır.
NAFAKA ÇEŞİTLERİ:
BOŞANMA DAVASI DEVAM EDERKEN EŞE VERİLEN TEDBİR NAFAKASI:
Mahkemeler boşanma davası açılınca talep edilmesi halinde gelirden yoksun kalan eş ve var ise çocuklar için tedbir nafakasına karar verirler. Eş için verilen tedbir nafakasında eşin diğer eşin çalıştığına geçimini sağlayabildiğine dair itirazda bulunulması durumunda itiraza uğrayabilmektedir. Buradaki itiraz nafakanın kendisine olduğu gibi nafakanın yüksek belirlendiğini yönünden de olabilmektedir. Ancak çocuklar hem anne hem de baba velayeti altında olmalarına rağmen, çocuklar kimin yanında kalıyorlarsa o tarafa anne ya da babaya Mahkeme nafaka ödenmesine karar verebilmektedir. Dava süreci devam ederken Mahkemece verilen nafakaya tedbir nafakası adı verilmektedir. Tedbir kaldırılmadığı sürece dava ettiği müddetçe bu nafakanın da ödenmesi gerekmektedir.
BOŞANMA DAVASI DEVAM EDERKEN ÇOCUKLAR İÇİN VERİLEN İŞTİRAK NAFAKASI:
Boşanma davası açtım, çocuklara nafaka isteyebilir miyim?
Boşanma davasında çocuklar hangi eşin yanında ve mahkemece velayet hakkı kime tanınmış ise çocukların bakımını o üstlendiği için diğer eşinde kanundan kaynaklanan bakım yükümlülüğü bulunduğundan bu çocukların ihtiyaçlarının giderilmesi içinMahkemece çocukların ihtiyaçları karşılanmak üzere diğer eşe ödemesi için iştirak nafakası belirler.
BOŞANMA GERÇEKLEŞTİKTEN SONRA EŞE VERİLEN YOKSULLUK NAFAKASI:
Boşanma davası boşanma ile sonuçlanır ve tedbir nafakası bağlanan eşinde kusursuz ya da az kusurlu olduğuna kanaat getirilirse mahkeme devam ederken verilen tedbir nafakası yoksulluk nafakasına dönüşmektedir. Burada mahkemenin diğer eşe nafaka bağlaması durumu kendi geçimini sağlayamayacak olması, çalışmaması vb. nedenlerle olabilmektedir.
Türk Medeni Kanununun 175. maddesinde ‘ Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.’ denilmek suretiyle açıkça evliliğin sona ermesinde bir taraf yoksulluğa düşecek ise diğer eşin ekonomik gücü oranında az kusurlu eşe nafaka ödemesini düzenlemiştir.
Mahkeme nafakayı neye göre belirler?
Mahkeme eşlerin boşanması durumunda mevcut evlilik durumunda eşlere sağlanan imkanlar ne ise eşin şartlarını o şartlara yakın tutmayı hedefleyerek diğer eşi de yoksulluk durumuna düşürmeyecek şekilde karşı tarafa bir nafaka miktarı belirlemektedir. Bu tarz durumlarda eşinizin ekonomik refah seviyesi önem taşımaktadır.
Eşim çalışıyor ama sgklı değil nafaka alabilir miyim?
Bu tarz durumlarda eşinizin gelirini mahkemeye başka kanallar ile delillendirmeniz durumunda mahkeme bu durumu gözönüne alarak nafaka durumunuzu düzenleyecektir.
VELAYET KENDİSİNE VERİLEN TARAF ÇOCUK İÇİN ÖDENMEYEN NAFAKADAN DOLAYI İCRA TAKİBİ AÇABİLİR Mİ?
Çocuğa verilen nafakanın ödenmemesi durumunda ne yapabilirim?
Çocuğa verilen nafaka ödenmezse icra başlatabilir miyim?
Evet, velayet hakkı kendisinde bulunan eş çocuklarının ihtiyaçları karşılamak için Mahkemenin kendisine tayin ettiği nafakayı tahsil edebilmek için diğer eşe karşı icra takibinde bulunabilir.
NAFAKA ÖDEMELERİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUS NEDİR?
Nafakayı öderken neye dikkat etmeliyim ?
Nafaka yükümlüsü, nafakayı öderken muhakkak nafaka alacaklısının adına kayıtlı bulunan bir banka hesabına hangi aya ilişkin olarak ödeme yaptığını ve nafaka açıklamasını yazarak nafaka bedelini göndermesi gerekmektedir. Açıklamaya ‘Ekim 2020 Nafaka ödemesi’ yazması nafaka yükümlüsünün ödemek zorunda olduğu ödemeyi yaptığını göstermektedir. Öteki taraftan bu açıklama olmazsa ne olur? Kanun açıklamasız yapılan ödemelerin, borcun geri ödenmesi olarak saymakta bu nedenle açıklamasız ödenen paraların nafaka sayılamayacağını söylemektedir. Bu nedenle açıklamasız olarak nafakayı karşı tarafın hesabına yatırırsanız bir daha aynı miktarı yatırmak zorunda kalabilirsiniz. Ayrıca karşı taraf nafakanın ödenmediğinden bahisle sizi icra takibine koyabilir ve tazyik hapsi durumuyla karşı karşıya kalabilirsiniz. O nedenle nafaka yükümlüsü olan kişinin nafakayı öderken açıklamayı düzgün şekilde yaparak dikkatle ödeme yapması çok önemlidir.
Nafakayı ödemezsem ne olur ?
Nafakayı ödemezsem hapse girer miyim ?
NAFAKAYI ÖDEMEZSENİZ HAPSE GİRER MİSİNİZ?
İcra ve İflas kanunu’nun 344. maddesinde ‘Nafakaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlunun, alacaklının şikâyeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin tatbikine başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse, borçlu tahliye edilir.
Borçlunun, nafakanın kaldırılması veya azaltılması talebiyle dava açmış olması halinde, ileri sürdüğü sebepler göz önünde bulundurularak, tazyik hapsinin uygulanması bu davanın sonuna bırakılabilir.’ Şeklinde düzenlenilmiş olup, tek bir ay bile nafakasını ödemeyen kişi hakkında nafaka alacaklısının şikayeti ile 3 aya kadar hapis cezası verilebileceğini düzenlemiştir.
Bu noktada nafaka alacaklısı şikayeti İcra Ceza Mahkemesine yapmakta, hakim duruşma günü vermekte ve her iki tarafı da duruşmaya davet etmektedir. Eğer şikayetçi olan nafaka alacaklısı ilk duruşmaya gelmezse, dava konusu şikayeti düşürmektedir. Şikayet düşerse, nafaka borçlusu da hapse girmemektedir. Ama davaya nafaka yükümlüsü katılmazsa onun yokluğunda da Mahkeme hapis cezası kararı verebilmektedir. Burada önemli olan nafaka ödemenizi yaptıysanız nasıl yaptınız buna ilişkin elinizde evrak olup olmadığı hususudur. Yani Mahkeme ödemeyi yaptığınızı kanıtlamanızı beklemektedir.
Bu kapsamda nafaka ödemesi yapmayan taraf ise hapse girmektedir. Ancak şikayete konu olan ay nafaka borcunu öderse nafaka borçlusu olan kişi tahliye edilmektedir.
NAFAKAYI NASIL KALDIRABİLİRSİNİZ ?
NAFAKA ÖDEMEKTEN NASIL KURTULURUM?
Türk Medeni Kanunun 176. maddesinin ilgili kısmında;
‘İrat biçiminde ödenmesine karar verilen maddî tazminat veya nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar; alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılır.
Tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir. ’ şeklinde olup, nafakanın şu hallerde kaldırabileceğini işaret etmektedir.
NAFAKA NASIL SONA ERER ?
NAFAKANIN KENDİLİĞİNDEN ORTADAN KALKTIĞI HALLER:
-Nafakayı alan kişinin evlenmesi
-Nafakayı alan ya da nafakayı ödeyen kişinin vefat etmesi
NAFAKANIN DAVA AÇILARAK SONA ERDİRİLDİĞİ HALLER:
-Nafaka alacaklısının fiilen bir başka cinsle evli gibi yaşaması
-Nafaka alacaklısının yoksulluk durumunun ortadan kalkması
-Nafaka alacaklısının haysiyetsiz hayat sürmesi
BOŞANMADAN SONRA AÇILACAK NAFAKA DAVASI NEREDE AÇILIR ?
Türk Medeni Kanunun 177. maddesinde ‘Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında, nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.’ denilmek suretiyle boşanan eşlerden kim nafaka talebinde bulunuyor ise onun ikametgahının olduğu yer mahkemesinin yetkili olduğuna dikkat çekmiştir.
BOŞANMA DAVAM BİTTİ, NAFAKA İSTEMEYİ UNUTTUM NE YAPMALIYIM ?
BOŞANDIM ESKİ EŞİMDEN NASIL NAFAKA TALEP EDERİM ?
Türk Medeni Kanunun 178. maddesinde ‘ Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.’ diyerek boşanma davanızın kesinleşmesinin üzerinden 1 yıl süre geçince nafaka talep edemeyeceğinize bu talebinizin zamanaşımına uğradığına dikkat çekmektedir. O nedenle nafaka isteyecekseniz bunu en başında istemenizin daha sağlıklı olacağı aşikardır.
NAFAKAMI NASIL ARTIRABİLİRİM ?
Eğer Mahkeme tarafından tarafınıza bir nafaka belirlenmiş ve bu nafakanın bedeli artık günün ekonomik şartlarının aşağısında kalıyorsa yeniden mahkemeye başvurarak bu bedelin oldukça düşük ve ihtiyaçlarınızı gideremez şekilde olduğuna dair ihtiyaçlarınızı da belgeleyerek yeniden nafaka bedelinin belirlenmesini isteyebilirsiniz.
Diğer yandan nafaka davanızda ilerleyen yıllar için mahkemeden belirli bir oranda artacağına ilişkin olarak talepte de bulunabilirsiniz Böylece elinizde size yetersiz gelinceye kadar her yıl başı yükselen bir nafaka bedeli söz konusu olacaktır. Bu noktalarda dikkatli olarak nafakaya ilişkin dava açmakta ve avukattan alınacak hukuki bir destek ile ilerlemekte fayda vardır.
YARDIM NAFAKASI NEDİR?
Türk Medeni Kanunu’nun 364. maddesinde ‘Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.
Kardeşlerin nafaka yükümlülükleri, refah içinde bulunmalarına bağlıdır. Eş ile ana ve babanın bakım borçlarına ilişkin hükümler saklıdır.’ şeklindedir.
KİMLER YARDIM NAFAKASI DAVASI AÇABİLİR?
Nasıl yardım nafakası alabilirim?
Kardeşimden nafaka alabilir miyim?
Kanun yardım edilmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoy ve altsoy derken, üstsoy anne- baba, alt soy ise kişinin çocukları kastetmektedir. Kardeşlerin birbirine nafaka yükümlülüklerini ise kanun şarta bağlı tutmuştur. Bu şart yardım nafakası ödeyecek olan kardeşin refah içerisinde bulunmasıdır. Bu kapsamda kendine ancak yetebilecek ekonomik güce sahip bir kardeşten diğer kardeşin yardım nafakası talebinde bulunması mümkün değildir.
KİMLER NAFAKA ÖDEMEK ZORUNDADIR?
Kimler nafaka yükümlüsüdür?
Türk Medeni Kanunu’nun Nafaka yükümlülerini düzenleyen 364. maddesinde,
‘ Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür.
Kardeşlerin nafaka yükümlülükleri, refah içinde bulunmalarına bağlıdır.
Eş ile ana ve babanın bakım borçlarına ilişkin hükümler saklıdır.’ şeklindedir. Kanun burada açık bir şekilde üstsoyunuz yani anne ve babanız, alt soyunuz çocuklarınız için yoksulluk durumu söz konusu ise bu kişilere nafaka ödeme yükümlüsü olduğunuza dikkat çekmektedir. Bu durumda yoksulluk durumunu düşen bu kişiler size karşı dava açıp sizden nafaka talep edebilmektedirler. Kardeşlerin birbirlerine olan nafaka yükümlülüğü ise herkesin ailesi olması durumunda fazlasıyla kendisine yetebilmesi durumunda mevcuttur. Yani bir kardeş ultra zengin diğeri yoksulluk durumunda ise yoksulluk durumunda olan kardeş diğer ultra zengin olan kardeşe dava açarak ihtiyacı kadar nafaka talep edebilir.
KİMLER NAFAKA İÇİN DAVA AÇABİLİR?
KİMLER NAFAKA ÖDENMESİNİ İSTEYEBİLİR?
Türk Medeni Kanunu’nun nafaka davasını kimlerin açabileceğini düzenlendiği 365. maddesinde;
‘Nafaka davası, mirasçılıktaki sıra göz önünde tutularak açılır.
Dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın malî gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir.
Nafakanın, yükümlülerin bir veya bir kaçından istenmesi hakkaniyete aykırıysa hâkim, onların nafaka yükümlülüğünü azaltabilir veya kaldırabilir.
Dava, nafaka alacaklısına bakmakta olan resmî veya kamuya yararlı kurumlar tarafından da açılabilir.
Hâkim, istem hâlinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.
Yetkili mahkeme, taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesidir.’ şeklinde düzenlenmiş olup, nafaka davası açılması durumunda mirasçılık sırasına göre açılması gerektiğine öncelikle dikkat çekmiştir. Devamında ise sadece geçinmek için olan paranın parayı talep ettiğiniz tarafın ekonomik gücüne uygun olması gerekmektedir. Bir kişiden nafaka isteyebileceğiniz gibi nafaka isteyebileceğiniz diğer kişinin de mevcut olması durumu söz konusu olabilmektedir. Bazen de nafakayı alabilecek kişilerin bakımevinde olması durumu söz konusu olduğunda kurum tarafından bu nafakayı ödeyebilecek kişilere dava açılarak bu paranın talep edilebilmesi durumu söz konusu olmaktadır. Hakim talep edilmesi halinde nafakanın ay ay ödenmesine karar verebileceği gibi bir sonraki yılda ne miktarda ödeneceğine ilişkin bir kararda verebilmektedir. Ama buradaki önemli husus bunun mahkemeden talep edilmesi gerekmektedir.
Nafaka davası nerede açılır?
Nafaka davası hangi mahkemede açılır ?
Nafakayı isteyen ya da nafaka ödemesi istenen kişinin ikametgah yerinin bulunduğu yer mahkemesinde açılmaktadır. Davalar aile mahkemesinde açılmaktadır.
KORUNMAYA MUHTAÇ KİŞİLER İÇİN KURUMLAR NAFAKAYI BU KİŞİLERİN NAFAKA YÜKÜMLÜLERİNDEN TALEP EDEBİLMEKTEDİR.
Türk Medeni Kanunun 366. maddesinde; ‘ Korunmaya muhtaç kişilerin bakımı, bununla yükümlü kurumlar tarafından sağlanır. Bu kurumlar, yaptıkları masrafları nafaka yükümlüsü hısımlardan isteyebilirler. ‘ denilmek suretiyle, korunmaya muhtaç kişilerin misal çocuk evlerine yerleştirilen çocukların bakımının gerektirdiği durumlarda nafaka yükümlülerinden bu nafakanın talep edilebileceğine dikkat çekmektedir.
NAFAKAMI NASIL ARTIRABİLİRİM?
NAFAKA ARTIRIM DAVASI
Eğer ihtiyaçlarınız için tarafına mahkemece verilen nafaka miktarı yeterli gelmiyor ve karşı tarafından da verilenden daha fazlasını karşılamaya ekonomik olarak durumu uygun ise açacağınız dava ile nafakanızın artırılmasını talep edebilirsiniz. Bu davaya nafaka artırım davası adı verilmektedir. Burada tarafların sosyal ve ekonomik durumları mahkemece araştırılmaktadır.
ÖDEDİĞİM NAFAKAYI NASIL AZALTABİLİRİM ?
NAFAKAYI NASIL SONA ERDİRİRİM ?
NAFAKANIN AZALTILMASI DAVASI
Eğer ödemekte olduğunuz nafaka miktarı ekonomik gücünüzü zorlamakta ve karşı tarafın ekonomik gücünde de pozitif yönde değişimler var ise bu durumda nafakanın azaltılmasını isteyebileceğiniz gibi kaldırılmasını da talep edebilirsiniz. Bu tarz durumlar bazen anlaşmalı boşanma aşamasında nafakanın yüksek olarak belirlenmesi sebebiyle ortaya çıkabildiği gibi bazen taraflardan birinin ekonomik hayatının büyük bir darbe alması nedeniyle de sosyal ekonomik durum değişimi nedeniyle gündeme gelebilmektedir.
